تحولات فرهنگی هر سرزمین نخست در شعر بازتاب می‌یابد و شعر هر کشور هم‌پای دگرگونی‌های تاریخی و اجتماعی رشد می‌کند و پیش می‌رود. قرن یازدهم نقطۀ آغاز شعر اسپانیاست. نخستین اشعار مکتوب به زبان اسپانیایی در این زمان تولد می‌یابند؛ یعنی تقریبا در اواسط دوران تسلط مسلمانان بر اسپانیا. در این دوران جدا از تأثیرات فرهنگ اسلامی که در هنر و معماری شهرهای مختلف اسپانیا مشهود است، ادبیات اسپانیا از غنای زبان عربی تأثیر می‌پذیرد و نوآوری‌هایی در شعر می‌یابد.

• شعر اسپانیا در قرن پانزدهم بارقه‌های رنسانس به اسپانیا می‌رسد، آثار ادبی بسیاری از ایتالیایی ترجمه می‌شود و آفرینش آثار ادبی فزونی می‌گیرد.
• در این زمان وارد درخشان‌ترین عصر خود می‌شود و در قرن شانزدهم که آغاز «عصر طلایی» شعر اسپانیاست، لوپه دِ بِگا کشورش را به اوج عظمت خود در شعر می‌رساند.
• در میانۀ قرن هفدهم رفته‌رفته در سراشیب انحطاط می‌افتد و حالتی متکلف و مصنوع می‌یابد.
• در قرن هجدهم کاربرد عناصر خیال رنگ می‌بازد و بر جنبه‌های روایی و طنزآمیز و تعلیمی شعر تأکید می‌شود.
• ظهور نهضت رمانتیسم در قرن نوزدهم، شوری تازه به جان خستۀ شعر این سرزمین می‌دمد.
• نهایتاً با شروع جنبش‌های ادبی نوگرای قرن بیستم، شعر اسپانیا به عصر طلایی جدیدی قدم می‌گذارد.

به گفتۀ ادگار آلیسن پیرس ـ اسپانیایی‌شناس بریتانیایی ـ شعر اسپانیا سه ویژگی شاخص دارد: پویایی، آرمان‌گرایی و جامعیت. پویایی‌اش در قدرت، صراحت کلام و خلاقیت همیشگی‌اش نمایان است، حتی در دوره‌هایی چون قرن هجدهم که فضای چندان مساعدی برای شعر و شاعری وجود نداشت. این ویژگی هم در اشعار بلندی چون «مسیح بلاسکس» اثر میگل دِ اونامونو و هم در اشعار کوتاهی چون کوپلاها نمود می‌یابد. شعر اسپانیا همواره پویاست، چه در بالادهای بی‌نام و نشان و چه در آثار شاعران شگفت‌انگیز بزرگی که اندیشه‌هایشان چون پیکانی از چله رها شده اوج می‌گیرد.

همچنین بخوانید:

کتاب ریشه های آسمان