درباره کتاب تاریخ جنون

میشل فوكو، فیلسوف، روان‌شناس و متفکر بزرگ فرانسوی، در نخستین كتاب خود با نام تاریخ جنون به تبارشناسی «جنون» پرداخته و از روش‌های تاريخی و پديدارشناسی بهره گرفته تا مفهوم جنون و ديوانگی را طی قرون تحلیل کند. او در کتابش شرح می‌دهد که جنون سه مرحله را طی کرده است: رنسانس، عصر کلاسیک (قرن ۱۷ و  ۱۸) و تجربهٔ مدرن. آنچه ما امروزه به عنوان جنون می‌شناسیم زادهٔ تجربهٔ مدرن است. به اين معنا كه روان‌پزشكان، جنون و ديوانگی را نه جذبه‌ای الهی و تسخيری شيطانی يا اهريمنی كه بيماری روحی و روانی تعريف می‌کنند. درواقع، از قرن ۱۹ ميلادی به بعد ديوانگی و بيماری روانی مترادف تلقی شدند.

با ظهور عصر روشنگری و طليعهٔ مدرنيته جنون معنايی تازه یافت، يعنی افراد مجنون و ديوانه در قلمرو حرفهٔ پزشكی قرار گرفتند و پزشكان برای اولين بار خود را واجد صلاحيت در بحث سلامت و ديوانگی قلمداد کردند؛ تا جايی كه می‌توان گفت علاج جنون و ديوانگی در آسايشگاه به هيچ رو از رحم و شفقت علمی و پزشكی ناشی نمی‌شد. بلكه اين امر تلاشی منظم، علمی و نظام‌مند بود برای اعادهٔ شخص به حالت طبيعی و بِهنجار. يعنی بازگشت او به بستر جامعه به مثابه فردی مفيد، مولد و به لحاظ اقتصادی كارآمد.

می‌توان مباحثی را که فوکو در این کتاب بر آن‌ها انگشت می‌گذارد، اینگونه برشمرد:

• انواع جنون
• حبس بزرگ [زندانی‌کردن دیوانگان]
• چهره‌های جنون (مالیخولیا و مانیا- هیستری و خودبیمار پنداری)
• پزشکان و بیماران
• روش‌های درمان جنون
• جنون و آزادی
• جنون و تمدن
• جنون و مذهب
• تولد آسایشگاه

خواندن کتاب تاریخ جنون را به چه کسانی معرفی می‌کنیم:

این کتاب را به پژوهشگران حوزه‌های تاریخ، فلسفه، جامعه‌شناسی پیشنهاد می‌کنیم.

درباره میشل فوکو

پُل میشِل فوکو (زادهٔ ۱۵ اکتبر ۱۹۲۶ – درگذشتهٔ ۲۴ ژوئن ۱۹۸۴) فیلسوف، روان‌شناس، تاریخدان، باستان‌شناس اندیشه و متفکر فرانسوی بود. او صاحب کرسی «تاریخ نظام‌های فکری» در کالج دو فرانس بود و در دانشگاه ایالتی نیویورک در بوفالو و دانشگاه کالیفرنیا، برکلی تدریس کرد. به خاطر نظریات عمیق و دیدگاه انقلابی دربارهٔ جامعه، سیاست و تاریخ از سرشناس‌ترین متفکران قرن بیستم محسوب می‌شود. همچنین فوکو جزو رهبران نظری پساساختارگرایی محسوب می‌شود. از مشهورترین آثار وی می‌توان به نظم اشیا، نظم گفتمان، دیرینه‌شناسی دانش، مراقبت و تنبیه، پیدایش کلینیک، تاریخ جنون و تاریخ جنسیت اشاره کرد.